Staatssecretaris Van Bruggen: Wet KOA brengt meer controle in online gokmarkt, maar faalt bij bescherming kwetsbare spelers

De Remote Gambling Act, beter bekend als de Wet KOA, trad in april 2021 in werking en markeerde een keerpunt voor online gokken in Nederland, waarbij licentiehouders eindelijk een legale weg kregen om hun diensten aan te bieden, terwijl de Kansspelautoriteit (KSA) strengere handhaving mogelijk maakte; toch wijst de recente beoordeling van staatssecretaris Aukje van Bruggen erop dat deze wet, hoewel ze een meer controleerbare markt heeft gecreëerd, tekortschiet als het gaat om het beschermen van kwetsbare spelers, met name door een toename van nieuwe deelnemers waaronder jonge volwassenen en patronen die wijzen op verslaving.

Experts hebben al langer opgemerkt hoe de legalisering van online casino's leidde tot een verschuiving van de illegale naar de gereguleerde markt, maar de staatssecretaris benadrukt in haar antwoorden op Kamervragen dat de zelfredzaamheid van spelers te veel wordt vertrouwd, terwijl consumentengroepen alarmeren over inadequaat beschermende maatregelen; de officiële antwoorden op deze Kamervragen schetsen een beeld waarin de wet wel grip biedt op operators, maar minder op de risico's voor individuele gokkers die worstelen met verslavingsgevoeligheden.

En dat is waar het schuurt, want cijfers tonen een stijging in nieuwe spelers sinds de invoering, met jonge volwassenen prominent vertegenwoordigd, terwijl verslavende speelpatronen – zoals frequente hoge inzetten of langdurige sessies – vaker voorkomen dan gehoopt; observers noteren dat de markt nu beter te overzien is voor de overheid, met inkomsten die deels naar preventie en verslavingszorg vloeien, maar de kernvraag blijft hangen of dit genoeg is om de zwakkeren te behoeden voor financiële en emotionele valkuilen.

De uitspraken van Van Bruggen komen als directe respons op vragen van parlementariërs, aangespoord door meldingen van consumentenorganisaties die wijzen op lacunes in de Wet KOA, zoals het ontbreken van harde reclamebeperkingen of safeguards tegen dark patterns – die trucjes waarmee platforms spelers subtiel aanzetten tot meer gokken, zoals opdringerige bonusaanbiedingen of onduidelijke limietinstellingen; deze groepen pleiten voor strengere regels, omdat de huidige opzet te veel leunt op de goedwillendheid van spelers zelf, een benadering die in de praktijk vaak faalt bij wie vatbaar is voor impulsief gedrag.

Wat opvalt is hoe de staatssecretaris erkent dat de wet controleert op naleving door operators, maar tegelijkertijd toegeeft dat beschermingsmechanismen onvoldoende aanslaan, met data die een groeiende instroom van nieuwelingen laten zien, inclusief die uit de jongvolwassen categorie waar risicogedrag piekt; en hoewel de KSA al boetes uitdeelt voor overtredingen, blijft de discussie gaande over of dit preventief genoeg werkt, vooral nu in maart 2026 nieuwe inzichten uit lopende evaluaties de urgentie onderstrepen.

Neem bijvoorbeeld de gevallen waarin spelers klagen over ontoereikende waarschuwingen of limieten die gemakkelijk te omzeilen vallen, patronen die onderzoekers herhaaldelijk hebben gedocumenteerd; consumentengroepen, zoals de bekende belangenbehartigers in de goksector, hameren erop dat zonder ad bans – verboden op gerichte reclames – en anti-dark pattern regels de markt kwetsbare individuen blijft aantrekken, een realiteit die Van Bruggen nu officieel adresseert.

Toch biedt de Wet KOA wel degelijk vooruitgang, want sinds 2021 opereert een handjevol gelicentieerde casino's onder streng toezicht, met tools zoals stortingslimieten en zelfuitsluitingsregisters die spelers helpen grip te houden, althans in theorie; de staatssecretaris merkt op dat nieuwe spelers toenemen, wat enerzijds wijst op aantrekkingskracht van de legale markt, maar anderzijds op falende drempels voor risicogroepen, waarbij jonge volwassenen – vaak tussen 18 en 25 – disproportioneel vertegenwoordigd zijn in registraties en speelgedrag dat verslavingskenmerken vertoont, zoals nachtelijke sessies of snelle herhaalde stortingen.

En hier komt de crux: data van de KSA onthullen dat verslavende patronen, gedefinieerd als abnormaal hoge frequentie of volumes, significant zijn gestegen post-Wet KOA, een trend die experts toeschrijven aan soepele onboarding-processen en bonussen die nieuwkomers lokken; terwijl de wet zelfverantwoordelijkheid benadrukt, roepen velen dat dit naïef is, gezien psychologische inzichten die aantonen hoe gokplatforms zijn geoptimaliseerd om retentie te maximaliseren, vaak ten koste van welzijn.

Die stortingslimieten, ingevoerd in oktober 2024, illustreren het punt perfect, want hoewel ze maandelijks 450 euro per speler capten, waarschuwt en beboet de KSA operators die deze niet afdwingen – een teken dat naleving hapert; observers zien hierin een patroon waarbij de wet structuur biedt, maar executie en preventie achterblijven, vooral voor wie al kwetsbaar binnenstapt.

Goed nieuws gloort echter aan de horizon, want de staatssecretaris kondigt versterkte zorgplichten aan voor operators, verplichtingen die verder gaan dan huidige eisen en gericht zijn op proactieve risicodetectie, zoals AI-gedreven signalen voor problematisch speelgedrag; daarnaast wacht men op aanbevelingen van een expertgroep, verwacht in de zomer van 2026, die mogelijke hervormingen zullen schetsen, variërend van reclameverboden tot strengere dark pattern-verboden en betere integratie van verslavingshulp.

Deze groep, samengesteld uit researchers, sectorvertegenwoordigers en beleidsmakers, bouwt voort op lopende evaluaties die in maart 2026 actueel blijven, met input van veldpartijen die pleiten voor een balans tussen marktgroei en spelersveiligheid; en hoewel details nog uitstaan, hint Van Bruggen op maatregelen die de zelfredzaamheid aanvullen met hardere safeguards, zodat de legale markt niet alleen controleerbaar blijft, maar ook écht beschermend.

Intussen handhaaft de KSA rigoureus, met recente waarschuwingen en fines voor operators die limieten negeren, een aanpak die druk zet op compliance, terwijl parlement en samenleving de bal in de rechtbank van de staatssecretaris leggen voor snellere actie.

De KSA speelt hierin een sleutelrol, want sinds de Wet KOA superviseert het licentiehouders op tientallen punten, van leeftijdsverificatie tot verslavingspreventie, en deelt boetes uit zodra afwijkingen opduiken, zoals bij de recente gevallen rond stortingslimieten; deze limieten, verplicht sinds oktober 2024, dwingen spelers tot pauzes en reflectie, maar falen wanneer platforms ze niet technisch blokkeren, een issue waarvoor de autoriteit nu corrigerend optreedt met miljoenenboetes dreigend.

En dat werkt, want operators scherpen procedures aan onder dreiging van sancties, al blijft de vraag of dit voldoende is om de instroom van kwetsbare nieuwelingen te temperen; experts die de markt volgen, zien dat waarschuwingen vaak voorafgaan aan formele straffen, een tactiek die preventie bevordert voordat schade oploopt.

Samenvattend biedt de Wet KOA sinds 2021 een stevigere greep op de online gokmarkt, met minder illegaliteit en betere overheidsinzicht, maar de erkenning door staatssecretaris Van Bruggen dat kwetsbare spelers onvoldoende beschermd worden – door stijgende nieuwe spelers, jonge volwassenen en verslavende patronen – zet de toon voor hervormingen; met aankomende zorgplichten, expertadviezen in zomer 2026 en KSA-handhaving op limieten, tekent zich een pad af naar een robuustere wet, terwijl consumentengroepen en parlement druk uitoefenen voor ad bans en anti-dark patterns.

De realiteit is dat de markt evolueert, maar spelersbescherming de rubber meets the road blijft, met acties in maart 2026 die laten zien hoe urgentie groeit; wie dit volgt, ziet dat controle winnen terrein heeft, terwijl bescherming de volgende horde vormt die genomen moet worden.